8 เล่ม Short List ซีไรต์ 62

March 28, 2020
by กนกพร โชคจรัสกุล

จาก 66 กวีนิพนธ์ กลั่นกรองเหลือเพียง 8 เล่มคัดสรร ซีไรต์ปีนี้กวีนิพนธ์ดวลกันเดือด

รางวัลซีไรต์ มาจากคำว่า S.E.A. Write ย่อมาจาก South East Asian Writer Awards หมายถึง รางวัลวรรณกรรมที่มอบให้แก่นักเขียน 10 ประเทศอาเซียน ได้แก่ บรูไน, กัมพูชา, อินโดนีเซีย, ลาว, มาเลเซีย, พม่า, ฟิลิปปินส์, สิงคโปร์, ไทย และเวียดนาม มีชื่อเต็มว่า ‘รางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน’ ไล่เรียงประเภทการประพันธ์จาก นวนิยาย, กวีนิพนธ์, เรื่องสั้น (ในปีนี้่ตรงกับ กวีนิพนธ์) เกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2522 โดยฝ่ายบริหารโรงแรมแมนดาริน โอเรียนเต็ล กรุงเทพฯ เพื่อให้เป็นที่รู้จักถึงความสามารถด้านสร้างสรรค์ของนักเขียนในกลุ่มประเทศอาเซียน ส่วนคณะกรรมการพิจารณา คือ นักเขียนและคณะบุคคลของแต่ละประเทศ ในปีนี้ มีผู้ส่งเข้าประกวด 66 เล่ม

ผลการพิจารณาคัดเลือกหนังสือประเภทกวีนิพนธ์ (รอบคัดเลือก) รางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียนซีไรต์ ประจำปี2562 นี้ ได้แก่

1.การสำเร็จความโง่ด้วยตนเอง โดย ธัชชัย ธัญญาวัลย

2.กุมภาพันธ์ บางทีก็มีฝน โดย วิสุทธิ์ ขาวเนียม

3.ด้วยก้าวของเราเอง โดย ธมกร

4.ทุกขณะกระจ่างชัดสัมผัสใจ โดย รินศรัทธา กาญจนวตี

5.ฝันของฝูงกระต่าย โดย ศิริวร แก้วกาญจน์

6.ระหว่างทางกลับบ้าน โดย อังคาร จันทาทิพย์

7.ศตวรรษแห่งความพ่ายแพ้ โดย ชญรัตน์ ชญารัตน์

8.ไฮโซ...เชียลHi! So-cial โดย ขวัญข้าวขวัญเรียมเอย

“กวีนิพนธ์ที่ส่งเข้าประกวดทั้งหมด 66 เล่ม ผ่านการคัดเลือกรอบแรก 18 เล่ม และรอบคัดเลือก 8 เล่ม มีกวีนิพนธ์ไร้ฉันทลักษณ์ 28 เล่ม มีที่ผสมผสานฉันทลักษณ์และไร้ฉันทลักษณ์ 8 เล่ม และกวีนิพนธ์ฉันทลักษณ์ 30 เล่ม ในส่วนของกวีนิพนธ์ฉันทลักษณ์ มีรูปแบบการประพันธ์ทั้ง โคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน ร่าย มีการใช้ลีลากระทู้ กลบท มีทั้งขนบฉันทลักษณ์ดั้งเดิม และที่ดัดแปลงให้มีน้ำเสียงแปลกใหม่

ส่วนกวีนิพนธ์ไร้ฉันทลักษณ์ มีทั้ง กลอนเปล่า กลอนอิสระ แคนโต้ ร้อยแก้ว เรื่องสั้นกวีนิพนธ์ เล่นกับรูปแบบ ความเข้มตัวอักษร การวางตำแหน่งคำ การเล่นคำซ้ำ และทิศทางการอ่าน

ในด้านเนื้อหา ถ่ายทอดไว้อย่างกว้างขวางหลากหลาย ทั้ง มุมมอง ความคิด อารมณ์ความรู้สึก แสดงตัวตนภายใน ประสบการณ์ การหวนระลึกถึงอดีต การถกปรัชญา การใคร่ครวญหลักธรรมทางศาสนา ถ้อยภาษิต แง่คิดต่างๆ การย้อนมองประวัติศาสตร์ ตำนาน การสะท้อนภาพชีวิตกับธรรมชาติ กับครอบครัว ชุมชน สีสันวัฒนธรรมท้องถิ่น การแสดงทัศนะทางการเมือง ปฏิกิริยาต่อเหตุการณ์ความรุนแรง ความเป็นไปร่วมสมัยทั้งในและนอกประเทศ นำนิทาน วรรณคดีโบราณ หนังสือประวัติศาสตร์มาเล่าใหม่ มีนิราศร่วมสมัย ไปจนถึงชีวิตผู้คนในโลกเทคโนโลยี อิทธิพลของโซเชียลมีเดีย ความเปลี่ยนแปลงยุคดิจิทัล แสดงว่ากวีนิพนธ์ไทยยังคงเป็นที่สนใจ มีพัฒนาต่อยอดจากขนบเดิมสู่ความร่วมสมัย ถ่ายทอดความเป็นไปรอบตัวออกมาได้เป็นอย่างดี” ผศ.ดร.สรตี ปรีชาปัญญากุล ประธานกรรมการรอบคัดเลือก พูดถึงทั้งหนังสือ 66 เล่ม ส่วนหนังสือ 8 เล่มที่ผ่านเข้ารอบคัดเลือก แต่ละเล่มมีเนื้อหาดังต่อไปนี้

การสำเร็จความโง่ด้วยตนเอง : ธัชชัย ธัญญาวัลย

กวีนิพนธ์เชิงปรัชญาไร้ฉันทลักษณ์ แสดงมุมมองความคิดผ่านการใคร่ครวญ นำเสนอด้วยท่าที ย้อนแย้ง ยียวน หยิกหยอก เย้ยหยัน ในลักษณะ postmodernism ถ่ายทอดความหมายด้วยมุมมองสองขั้วตรงกันข้าม ขัดแย้ง ในลักษณะ paradox สะท้อนความไม่เที่ยงแท้ของนิยามแห่งคำ น้ำเสียงลีลาขบขัน ทีเล่นทีจริง สดใหม่ ล้ำสมัย ท้าทายกรอบดั้งเดิม แนวคิดปรัชญา กระตุกกระตุ้นให้คิดพิจารณาตาม

กุมภาพันธ์ บางทีก็มีฝน : วิสุทธิ์ ขาวเนียม

เสนอปัญหามายาคติเกี่ยวกับเส้นพรมแดน ของรัฐชาติ ศาสนา ชาติพันธุ์ ชนชั้น ไปจนถึงกาลเวลา ความยึดมั่นในเส้นแบ่งสมมติกับความรุนแรง บาดแผล คราบน้ำตา แบ่งแยกตัวเรากับผู้อื่น ความพร่าเลือนของเส้นแบ่งมาจากสื่อสมัยใหม่ ใช้การหมุนเวียนของเวลาเป็นเครื่องมือใคร่ครวญความเปลี่ยนแปลงทั้งด้านสังคมการเมืองและความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ด้วยกัน ประกอบด้วยบทกวีฉันทลักษณ์และไร้ฉันทลักษณ์

ด้วยก้าวของเราเอง : ธมกร

บทกวีฉันทลักษณ์และกลอนเปล่า เฝ้ามองความเป็นไปของสังคมและชีวิต สะท้อนภาพอารมณ์ ความคิด ความเปลี่ยนแปลงสังคมยุคใหม่ ยกภาพอดีตมาเปรียบเทียบดิ่งลึกเข้าไปในจิตวิญญาณของยุคสมัย ธรรมชาติ สวนดอกไม้ คณานก ทุ่งทางลม ลอกคราบ ความคิดครุ่นค้างทางสองแพร่ง เห็นโลกใหม่ในห้วงยามความยึดแย้ง ก่อเกิดตะแลงแกงของความกลัว มองลึกเข้าไปในจิตใจ สะท้อนสังคม จิตวิญญาณ

ทุกขณะกระจ่างชัดสัมผัสใจ : รินศรัทธา กาญจนวตี

แบ่งเป็น 4 ตอน ความเป็นมาและตัวตนตั้งแต่อดีตจนปัจจุบัน แสดงคุณค่าตัวตน อารมณ์ ความรู้สึก ความรัก ความพลัดพราก ความสูญเสีย ทบทวนสิ่งที่ได้เรียนรู้จากการศึกษา มาสู่การใช้ชีวิตจริงในสังคม พินิจใจถี่ถ้วนรู้เท่าทัน ใช้กลอนสุภาพ ลีลาง่ายงามราบรื่น สัมผัสคล้องจอง ดำเนินเรื่องกระชับ ก่อเกิดจินตภาพ มีวรรคทองคมคายให้แง่คิด แม้กวีจะสูญเสียการมองเห็น แต่ได้ปรับเปลี่ยนเปิดโลกตนเองสู่โลกใบใหม่ เป็นพลังบวกสำหรับตนเอง ส่งถึงมวลชน

ฝันของฝูงกระต่าย : ศิริวร แก้วกาญจน์

แบ่งเป็น 4 ภาค บทกวีฉันทลักษณ์และไร้ฉันทลักษณ์ 130 ชิ้น เสนอแง่มุมในอดีต กระตุกให้ฉุกคิด การค้ามนุษย์ จริยธรรม คนชายขอบ ตัวตนมนุษย์ในโลกออนไลน์ อำนาจ การศึกษา การเมือง ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม ทุนนิยม ความแปลกแยก ความแหลมคมของมุมมอง น้ำเสียงเสียดเย้ยเยาะหยันต่อความไม่ยี่หระของผู้คนจัดวางสมดุลขนบการประพันธ์ จังหวะความคิดลงตัว มีเสียงความเงียบ อารมณ์ ความรู้สึกดำดิ่งสู่จินตนาการ

ระหว่างทางกลับบ้าน : อังคาร จันทาทิพย์

มุมมองบ้านหลากหลายพื้นที่ นักเขียน แรงงานข้ามชาติ โรฮิงญา ผู้ลี้ภัย บ้านในมิติที่หลากหลายทั้งทางกายภาพและจิตวิญญาณ เป็นความรัก ความผูกพัน ความทรงจำงดงาม ผ่านกลอนสุภาพเรียบง่ายทรงพลัง กวีนิพนธ์เป็นแบบแปลนบ้านจัดวางอย่างลงตัว ดื่มด่ำความสุนทรีย์ของบ้านในมุมต่างๆ ได้อย่างรื่นรมย์ มีประเด็นให้ทบทวนตัวเองเรียนรู้ผู้อื่น เห็นภาพความเหลื่อมซ้อนโครงสร้างสังคม เศรษฐกิจ การเมือง  

ศตวรรษแห่งความพ่ายแพ้ : ชญรัตน์ ชญารัตน์

บทกวีไร้ฉันทลักษณ์ บอกเล่าความรู้สึก นึกคิด มุมมองทัศนะเรื่องราวในสังคมที่ผู้คนมีชีวิตอึดอัดขัดแย้ง ความทุกข์ยากจากการกระทำของตนเองหรือที่ถูกกระทำจากค่านิยมและมาตรฐานสังคมหรือที่ถูกผู้มีอำนาจสร้างขึ้น อิงกับปัญหาความขัดแย้ง ลีลาการเขียนเคร่งเครียด จริงจัง ตีตรงประเด็น เยาะหยันประชดประชัน ใช้ถ้อยคำจริงจังผสานจินตนาการเพริศพราย ให้รู้สึกเครียด หม่นมัว สวยงามหวานหวิว ตื่นตะลึง

ไฮโซ...เชียล Hi! So-Cial : ขวัญข้าว ขวัญเรียมเอย

บทกวีฉันทลักษณ์ร้อยสัมผัสต่อเนื่องบทแรกถึงบทสุดท้าย 40 เรื่อง เกี่ยวกับสังคมออนไลน์ เทียบเคียงชีวิตในอดีต โลกในวัยเยาว์ การขายสินค้าออนไลน์ การเล่นขายขนมดินทราย การเสี่ยงโชค การแชร์ข้อมูลความเชื่อ ตีความเลขเด็ด โลกส่วนตัว สร้างความเกลียดชัง พรางตน ใช้นามแฝง มุมมองน้ำเสียงหยิกแกมหยอก มีสีสัน ภาษาง่ายแต่งดงาม มีชั้นเชิงทางวรรณศิลป์สอดคล้องกับเนื้อหาคมคาย